عبد الحسين ميرزا فرمانفرما
225
مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
سرجو 389 و در يمين شصتان نزديك به راه مزرعهء سرجو است و آب اين مزرعه سه سنگ متجاوز و محصول غلّهاش تقريبا سيصد چهارصد خروار و صيفى آن منحصر است به كولك و ذرّت و خرما ، و قريب به پنج شش هزار اصله نخل دارد و مالكين عمدهء آن ميرزا خان [ سرهنگ ] و طايفهء ياران زهى و طايفهء كدخدا و طايفهء ارباب است ، و در عرف اهالى دزّك خوردهمالكين جزو را كلية « ارباب » مىگويند . و اهالى آنجا قريب شصت هفتاد در خانه و دويست و پنجاه نفر مرد و زن است و قلعهء رعيتى نيز در آنجا ساختهاند و خلقش غالبا در همان قلعه ساكن [ اند ] و بعضى خانههاى تيرپوش متفرقه در اين حولوحوش ساختهاند و آب مزرعهء مزبوره شيرين و گواراست و سه چهار هزار اصله نخل دارد و مالياتش از جانب حكومت بلوچستان جمع ميرزا خان سرهنگ است . مزرعهء ميردو 390 از سرجو ربع فرسخى گذشته به مزرعهء ميردو مىرسد و نقطهء مركزيّه دزّك همين ميردو ، و همهوقت ضابطنشين اين نقطه بوده است . و مزرعهء مزبوره قريب سه سنگ آب دارد و محصول غلّهء آن چهارصد پانصد خروار و صيفى آن ذرّت و جزئى كولك و عمدهء آن خرما است و همهقسم ميوجات از قبل انار و انگور و انجير و هلوى كاردى و هلو سياه و سيب و امرود و زردآلو و توت سياه و سفيد و شش هفت هزار اصله نخل دارد . و مالكين آنها طايفهء سپاهى و صاحبزاده [ 254 ] و بزرگزاده و جزئى هم متعلق به دلاور خان و مير عبد اللّه خان است و بقيه خورده ارباب متفرقهاند . و قلعه از سابق در آنجا بوده و سه سال قبل زين العابدين خان سرتيپ به ملاحظاتى كه سابقا ذكر شد آن را كوبيده و فعلا جاى آن زراعت مىكنند و آثارى از قلعه پديد نيست و در همان حوالى بنگاهى رعيتى تيرپوش ساختهاند و بعضى جاهايش دو مرتبه عمارت فوقانى و تحتانى دارد . و خلق آنجا از مرد و زن قريب دويست و پنجاه نفرند و ماليات مزرعهء مزبوره و ساير مزارعى كه در جالق و دزّك ذكر خواهد شد تماما جمع مير محمود خان سبّى ضابط جالق و دزّك است . پرهكند 391 بعد از ميردو بلافاصله مزرعهء پرّهكند است و مزرعهء مزبوره آبش سه سنگ و